Psikolog Gölcük intihar vakalarının artışına dikkat çekti!

(ÖZEL HABER)- Türkiye’de art arda yaşanan intihar vakalarına ilişkin uzmanlar uyarılarda bulundu. Psikolog Simge Gölcük, Aydın Cesur Haber’e yaptığı açıklamada intihar olayları ve intiharı tetikleyen bunalım sorunları hakkında önemli bilgiler verdi.

‘İNSANLAR DESTEK ALMAKTAN KAÇINIYORLAR’
Aydın ve bölgesinde intihar vakalarının artış sebeplerinin sosyal ve ekonomik faktörlerin oldukça önem taşıdığının altını çizen Psikolog Gölcük, ”Ekonomik koşullar, maddi problemler, işsizlik, stres, umutsuzluk ve çaresizlik gibi duyguları artırabiliyor. Yine sosyal anlamda yalnızlık yani insanların sosyal destek bulamamaları. Kırsal kesimlerde kendilerini yalnız hissetmeleri belirgin bir hal alabiliyor. Aynı zamanda küçük yerleşim yerlerinde psikolojik anlamda desteğe ihtiyaç duyulması biraz damgalayıcı ya da etiketleyici sorun olabiliyor. Kişiler bu yargıdan dolayı psikolojik destekten kaçınıyorlar. Yani psikolojik anlamda destek görmek sanki saklanılması, utanılması gereken bir durummuş gibi bir algı oluşuyor. Toplumdaki bu algınında değişmesi gerektiğini düşünüyorum. Her birimizin psikolojik desteğe ihtiyacı olduğunu ve bunun normal bir durum olabileceğini kabul etmemiz gerekiyor” diye konuştu.

‘DUYGUSAL, FİZİKSEL VE DAVRANIŞSAL BELİRTİLER KARŞIMIZA ÇIKIYOR’
Psikolojik bunalım belirtilerinden de bahseden Gölcük, ”Özellikle psikolojik bunalım belirtilerine baktığımızda duygusal, fiziksel ve davranışsal belirtiler olarak karşımıza çıkabiliyor. Duygusal belirtiler, umutsuzluk ve çaresizlik olarak çok karşılaşıyoruz. Aşırı üzüntü, ağlama krizleri, öfke patlaması, sinir krizleri, küçük sorunlarda verilen aşırı tepkiler. Kendisine karşı güvensizlik hali yani kendisini değersiz, yetersiz ve önemsiz hissetme gibi. Yine aşırı kaygılanma ve huzursuzluk hali, genel anlamda motivasyon eksiklikleri yani eskiden keyif aldığı zevkle yaptığı aktiviteleri yapmak istememesi duygusal belirti olarak karşımıza çıkıyor. Fiziksel olarak ise, enerji kaybı ve yorgunluk hali. Kas gerginliği ve kas ağrıları, baş ağrısı, mide problemleri, uyku problemleri iştahta değişikliklerin meydana gelmesi görülebiliyor. Davranışsal belirtilere baktığımızda ise, kişilerde sosyal anlamda geri çekilme hali görünüyor. Sorumluluklarını yerine getirmede güçlük çekmeler olabiliyor. Alkol ya da madde kullanılmasında artış olabiliyor. Aynı zamanda bu kişilerde karar verme de zorlanma görünebiliyor” dedi.

‘BU İPUÇLARI ÖNEMLİ’
İntihar düşüncesine giren kişilerin çevresine belli ipuçları verdiklerini ve bunların gerçekten kişinin tedavi süreci için önemli rol oynadığını açıklayan Gölcük, ”İntihar düşüncesine giren kişiler çevresine belli ipuçları verebilirler. Bunlar bezen açık ve net olabilir bazen de üstü kapalı olabilir. Kişi öncelikle sevdiklerinden, yakınlarından uzaklaşmaya başlayabilir. Sosyal anlamda izolasyon bizim intihar düşüncesi olan bireylerde sıklıkla gözlemlediğimiz bir durumdur. Kişi umutsuzluk ve karamsarlık ifadelerini sıklıkla kullanıyor olabilir. Mesela, hiç bir şeyin anlamı yok, hiç bir şey düzelmeyecek, hayat çok boş, kimseye yük olmak istemiyorum gibi cümlelerle bize ufak tefek ipuçları verebilir. Ani duygu değişiklikleri mesela uzun süre depresif hisseden bir kişi bir anda iyilik hali sakin hissetme haline bürünebilir. Bu bir şeyler yoluna giriyor gibi hissettirebilir ancak bazen bu intihar etme düşüncesinde olan bireyin karar vermiş olma, intiharı kabullenmiş olmasına da bağlı olabilir. Dolayısıyla bu noktada biraz daha temkinli olmak önemli. Uyku düzeninde, yeme alışkanlıklarında yine değişiklikler görünebilir. Uykusuzluk ya da aşırı uyuma, iştahsızlık ya da fazla yemek yeme gibi davranışlar olarak karşımıza çıkabilir. Kişinin günlük rutinini aksatması işe giden bir birey işe gitmeyi aksatmaya başladıysa veya okula giden bir çocuk fazla devamsızlık yapıyorsa gibi faktörler. İntihar düşüncesinde olan kişiler veda edercesine ifadeler kullanabilirler. Örneğin; sana her şey için teşekkür ederim, beni unutmayın cümleler yine bizim için ipucu olabilir. Miras ya da eşyaların dağıtılması gibi düzenleyici planlayıcı davranışlar gelişebilir. Bunları fark etmek önemli olacaktır. Kişinin kendisini küçümseyici davranması işe yaramaz hissetmesi de bizim için ipucu niteliğinde olacaktır. Bu durumları fark ettiğimizde ise, empati ve anlayış içerisinde olmamız önemli. Kişiyi yargılamadan çözüm önerilerine boğmadan onu dinleyebiliyor olmak en başta yapacağımız işlerdir. Aynı zamanda kişinin profesyonel yardım almak istemesi için teşvik edilmesi gerekir. Bu anlamda cesaretlendirilmesi önemli. Ancak acil risk altındaysa yani geçekten intihar etme planını yapmış adım atmaya hazır ya da atacak böyle bir durum varsa acil servisi devreye sokmak gerekebilir. Unutulmamalıdır ki intihar düşünceleri genellikle geçici bir ruh halinin sonucudur. Dolayısıyla doğru müdahalelerle bu düşüncelerle başa çıkmak mümkündür.”

‘BU BİR TOPLUM YARASI’
Son olarak bu vakaların azalması için toplum olarak üzerimize çok fazla görev düştüğünü açıklayan Gölcük,” Toplum açışından yetkili kişilere ve kurumlara çok fazla görev düşüyor. Özellikle ruh sağlığı farkındalığını arttırma için toplumda eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapıla bilinir. Bölgesel kriz merkezleri ve danışmanlık hatları sağlanabilir. Medya da intihar haberlerini ele alış şekli oldukça önemlidir. Detaylı haberler yerine çözüm yolları medyada vurgulanmalıdır. Psikolojik desteğe erişim kolaylaştırılmalıdır. Ekonomik yardımlar iş fırsatları gibi durumlar yaratılarak o kişinin umutsuzluğu hafifletile bilinir. Yine aile içi iletişim ve sosyal destek grupları organize edilerek adımlar atıla bilinir. Tabi burada hepimize görevler düşüyor. Bu bir toplum yarası ve her birimiz yapabileceklerimizi değerlendirmeliyiz” şeklinde konuştu.