Tesbih sanatı en popüler dönemini yaşıyor

Nazilli’de tesbih Ustası Cafer Koç, günümüzde tesbih sanatının durumu ile ilgili bilgi vererek bu sanata başlama hikayesini anlattı. Dedesinin kendisine hediye ettiği tesbihi kaybettikten sonra ona kendi elleriyle yenisini yapmak isteyen Koç, Türkiye’nin öncü tesbih ustalarından biri olan Gürcan Öncü’den bu sanatı öğrendiğini söyledi. Ek iş olarak başladığı tesbih sanatına şimdilerde büyük bir gönül veren Koç, doğal taşlardan yaptığı tesbihlerin şifasını anlattı.

‘İLK TESBİHİMİ DEDEME HEDİYE ETTİM’
Günümüzde tesbih sanatının en popüler dönemini yaşadığını anlatan Koç, ”Tesbihe merakım büyük dedemin bana hediye ettiği tesbihle başladı. Büyük dedem 30 yıllık bir tesbihini hediye etmişti. O tesbihi kaybettim ve çok üzüldüm. ‘Üzülme’ dedi ve elindeki son tesbihini bana verdi. Normalde hediyelere sahip çıkan bir insanımdır ama ben dedemin bana verdiği son tesbihi de kaybettim. Nasip bir yerlere götürecek ya sonra ben azmettim bir tesbih yapacağım ve dedeme hediye edeceğim dedim. Türkiye’nin tesbih ustalığında öncü isimlerinden Gürcan Öncü ile tanıştım. Sanatkâr tesbih ustalarından bir tanesidir. Onun yanında tesbih ustalığını öğrenmeye başladım. Bu işin sanatsal kısmını öğrenmek istedim.”

‘TESBİH SANATI BİZİM GEÇMİŞİMİZDİR’
Birçok malzemeden el işçliği ile çeşitli tesbihler yapan Koç, ”Doğal damla kehribardan, ağaç gruplarından, Osmanlı sıkma malzemelerden, doğal taşlardan tesbihler yapmaya başladım. Teknik detayları öğrenmeye başladım. Gece rüyalarıma giriyordu. Gece kalkıp tesbih yapıyordum. Ondan sonra kendimi geliştirmeye devam ettim. El emeği göz nuru birçok tesbih yaptım. Nakkaş işi, kuru tornada tesbihler yapıyorum. Tüm tesbihleri el işlemeciliği ile yapıyorum. Tesbih kültürü bizim geçmişimden kalan yegane bir gelenek. Osmanlı döneminden gelen bir gelenek. Günümüzde tesbihe sahip çıkan sanatçılar var. İnsanlar bu mesleği unutmadılar. Elimden geldiğince bende zanaat olarak yapmaya çalışıyorum. Sanatsal kısmına çok önem veriyorum. Tesbihi bir dua tanesidir. Bunun kültürel anlamda insanlara katkısı olduğuna inanıyorum” dedi.

‘KURU TORNADA YAPILAN TESBİHLERDE İNCE İŞÇİLİK VARDIR’
Kaliteli bir tesbihin el işçiliğinden ve ham maddesinden anlaşılacağını ifade eden Koç,” Tesbih yapımının çok fazla yöntemi Var. Bazı tesbihler seri imalat bazıları da bizim yaptığımız gibi kuru tornada yapılıyor. Kuru tornada yapılan tesbihler daha incedir. Tesbih yaparken duygusal anlamda bir ruh haliyle yapıyorsanız o duygu yaptığınız işçiliğe yansıyor. En çok tercih edilen tesbih doğal damla kehribardır ve şifası doğrulanmıştır. Çok eski dönemlerden bu yana şifada tozu kullanılmıştır. Bunun yanı sıra ağaç grubu çok tercih edilir. Öd ağacının özellikle kendine özgü bir kokusu vardır. Elinizde durdukça kokusu çıkar. Seri imalat tesbihleri daha hesaplıdır. El işçiliği olan tesbihler fiyat olarak daha farklıdır. Elimdeki en pahalı tesbihlerden bir tanesi Osmanlı sıkması olan yaklaşık 200 yıllık bir tesbihtir. Şu anda 40 bin TL” şeklinde konuştu.